องค์การบริหารส่วนตำบลด่านชุมพล ตำบลด่านชุมพล อำเภอบ่อไร่ จังหวัดตราด

ประวัติและความเป็นมา

5 มีนาคม 2569

411

ตำบลด่านชุมพลเดิมเป็นชุมชนของชาวชองซึ่งเป็นชุมชนดั้งเดิม และต่อมาในสมัยของสมเด็จพระเจ้าตากสิน ได้มีการยกทัพเพื่อไปตีเขมรกำลังพลได้มารวมกำลังกัน ณ ที่แห่งนี้ ซึ่งมีขุนด่านเป็นผู้ปกครองสถานที่นี้เป็นจุด หน้าด่านที่จะเดินทางไปยังเขมร เมื่อเสร็จสิ้นสงครามก็ยังมีคนตกค้างอยู่รวมกันเป็นชุมชนใหญ่จนกลายเป็น เขตปกครองหมู่บ้านและตำบลเมื่อปี พ.ศ.2457 โดยมีหลวงพลเป็นผู้ปกครองคนแรกเดิมตำบลด่านชุมพลขึ้นกับ อำเภอเขาสมิง ต่อมาในปี พ.ศ.2513 ได้แบ่งเขตปกครองอำเภอเขาสมิงออกมาเป็นกิ่งอำเภอบ่อไร่ ตำบลด่านชุมพลจึงขึ้นกับกิ่งอำเภอบ่อไร่ ปี พ.ศ.2524 ได้ยกฐานะกิ่งอำเภอบ่อไร่เป็นอำเภอบ่อไร่ ทางราชการได้แยกหมู่บ้านของตำบลด่านชุมพลไปจัดตั้งเป็นตำบลนนทรีย์ ซึ่งในขณะนั้น ตำบลด่านชุมพลมี 6 หมู่บ้าน

ต่อมาเมื่อวันที่ 1 กันยายน 2543 กรมการปกครองได้แยกหมู่บ้านทับทิมสยาม 01 จากหมู่ที่ 1 เป็นหมู่ที่ 7 ปัจจุบันตำบลด่านชุมพลจึงมีหมู่บ้านทั้งหมด 7 หมู่บ้าน เมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2540 ประกาศกระทรวงมหาดไทย ได้จัดตั้งสภาตำบลด่านชุมพล เป็นองค์การบริหารส่วนตำบลด่านชุมพล โดยประกาศ ในราชกิจจาฯ เล่ม 113 ตอนพิเศษ 52ง ลว. 25 ธ.ค.39 และมีสภาองค์การบริหารส่วนตำบลด่านชุมพล ชุดแรกเมื่อ วันที่ 10 พฤษภาคม 2540

ประวัติความเป็นมาของหมู่บ้านด่านชุมพล หมู่ที่ 1 ตำบลด่านชุมพล อำเภอบ่อไร่ จังหวัดตราด

5 มีนาคม 2569

181

ความเป็นมาและการก่อตั้ง

หมู่บ้านด่านชุมพลเป็นชุมชนเก่าแก่ที่ก่อตั้งมานานกว่า 100 ปี โดยมี นายยอด ปกคลุม เป็นผู้ริเริ่มก่อตั้ง ชาวบ้านในยุคแรกส่วนใหญ่เป็นคนในพื้นที่ นับถือศาสนาพุทธ และประกอบอาชีพทำนา ทำไร่ และทำสวน

จากคำบอกเล่าของ

นายสม จันจีบ อายุ 73 ปี
นางสอิ้ง จันจีบ อายุ 72 ปี
บ้านเลขที่ 68 หมู่ที่ 1 ตำบลด่านชุมพล เมื่อวันที่ 5 มิถุนายน พ.ศ. 2540

ชื่อ “ด่านชุมพล” มีความเกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ เนื่องจากพื้นที่แห่งนี้เคยเป็นที่ตั้งกองทัพ เพราะตั้งอยู่ติดชายแดนไทย–กัมพูชา เมื่อสถานการณ์บ้านเมืองสงบลง จึงมีประชาชนเข้ามาตั้งถิ่นฐานมากขึ้น

หมู่บ้านด่านชุมพลจัดตั้งอย่างเป็นทางการเมื่อ พ.ศ. 2485 และได้รับการจัดตั้งเป็น

หมู่บ้าน อพป. เมื่อ พ.ศ. 2521
หมู่บ้าน ปชด. เมื่อ พ.ศ. 2524

ความหมายของชื่อ “ด่านชุมพล”

ด่าน หมายถึง ทางผ่านพรมแดน สถานที่ตรวจตรา หรือจุดเฝ้าระวัง
ชุมพล หมายถึง การรวมกำลังทหารจำนวนมาก

ดังนั้น
หมู่บ้านด่านชุมพล จึงหมายถึง หมู่บ้านที่เคยเป็นเมืองหน้าด่านของประเทศ และเป็นที่ตั้งกองกำลังทหารในอดีต

ผู้นำหมู่บ้านตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน

นายยอด ปกคลุม
นายอรรณพชัย สุขสวัสดิ์
นายสง่า พูลสนอง
จ.ส.อ. มนัส บางเพชร
นางจารึก เนตรวงศ์ (ผู้ใหญ่บ้านคนปัจจุบัน)

ที่ตั้งและอาณาเขต

หมู่บ้านด่านชุมพลตั้งอยู่ในพื้นที่ราบสลับเชิงเขา มีสวนและพืชไร่เป็นส่วนใหญ่ และมีป่าไม้หนาแน่นตามแนวเนินเขา

อาณาเขตติดต่อ

ทิศเหนือ จด หมู่ที่ 7 บ้านทับทิมสยาม 01 และหมู่ที่ 3 บ้านคลองแสง
ทิศใต้ จด หมู่ที่ 2 บ้านเขาขาด และหมู่ที่ 5 บ้านทับมะกอก
ทิศตะวันออก จด ประเทศกัมพูชา
ทิศตะวันตก จด หมู่ที่ 2 บ้านเขาขาด และหมู่ที่ 4 บ้านทางกลาง

ระยะทางจากที่ตั้งหมู่บ้าน

ห่างจากอำเภอบ่อไร่ ประมาณ 18 กิโลเมตร
ห่างจากจังหวัดตราด ประมาณ 32 กิโลเมตร

เส้นทางคมนาคม

ถนนหมายเลข 3157 บ้านแสนตุ้ง – บ้านเนินทราย
ถนนหมายเลข 3271 บ้านด่านชุมพล – บ้านเนินสูง

การแบ่งกลุ่มบ้าน

หมู่บ้านแบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่

กลุ่มบ้านป้องกันตนเองชายแดน
กลุ่มบ้านกระดูกช้าง
กลุ่มบ้านคลองพีด

ขนาดพื้นที่

พื้นที่ทั้งหมด 28,750 ไร่

พื้นที่อยู่อาศัย 450 ไร่
พื้นที่ทำกิน 1,045 ไร่
พื้นที่สาธารณะ 100 ไร่

จำนวนประชากร (ข้อมูลเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2568)

ประชากรรวม 1,826 คน
- ชาย 921 คน
- หญิง 905 คน
จำนวนครัวเรือน 701 ครัวเรือน

ประวัติความเป็นมาของหมู่บ้านเขาขาด หมู่ที่ 2 ตำบลด่านชุมพล อำเภอบ่อไร่ จังหวัดตราด

5 มีนาคม 2569

181

ประวัติความเป็นมาของหมู่บ้านเขาขาด

หมู่ที่ 2 ตำบลด่านชุมพล อำเภอบ่อไร่ จังหวัดตราด

ความเป็นมาและการก่อตั้ง

หมู่บ้านเขาขาดเป็นชุมชนที่ก่อตั้งมานานกว่า 10 ปี (ในช่วงเริ่มจัดตั้งหมู่บ้านอย่างเป็นทางการ) โดยมี นายสมบูรณ์ สุขสวัสดิ์ เป็นผู้ก่อตั้ง

จากคำบอกเล่าของ

• นายเจริญ แอดำ อายุ 75 ปี บ้านเลขที่ 5 ประกอบอาชีพทำสวน

• นางพรทิพย์ เอี่ยมสุรา อายุ 58 ปี บ้านเลขที่ 255 ประกอบอาชีพทำนา ทำไร่

เมื่อวันที่ 5 มิถุนายน พ.ศ. 2540 ได้ให้ข้อมูลว่า

ในระยะแรกเริ่ม ชาวบ้านส่วนใหญ่อพยพมาจากท้องถิ่นอื่น ประกอบอาชีพทำนา ทำไร่ และนับถือศาสนาอิสลามเป็นส่วนใหญ่

เดิมพื้นที่บ้านเขาขาดรวมอยู่กับหมู่ที่ 1 บ้านด่านชุมพล ต่อมาเมื่อมีประชาชนย้ายเข้ามาจับจองที่ดินและตั้งถิ่นฐานเพิ่มมากขึ้น จึงได้แยกออกมาจัดตั้งเป็น หมู่ที่ 2 ของตำบลด่านชุมพล

หมู่บ้านเขาขาดจัดตั้งเป็นหมู่บ้านอย่างเป็นทางการเมื่อ พ.ศ. 2521

ความหมายของชื่อ “เขาขาด”

การตั้งชื่อหมู่บ้านมาจากลักษณะภูมิประเทศ

• เขา หมายถึง เนินหรือพื้นที่สูง

• ขาด หมายถึง แตกออก หรือแยกออก

ลักษณะพื้นที่เป็นภูเขาสองลูกที่มาบรรจบกัน และมีช่องทางแบ่งอยู่ตรงกลาง ซึ่งในอดีตทหารได้ระเบิดภูเขาเพื่อเปิดเป็นทางผ่าน

ดังนั้น “หมู่บ้านเขาขาด” จึงหมายถึง

หมู่บ้านที่ตั้งอยู่บริเวณช่องทางระหว่างภูเขาที่แยกออกจากกัน

ผู้นำหมู่บ้านตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน

1. นายสมคิด ประกอบผล

2. นายกิมจั๊ว เพลิงภากร

3. นายจักรวาล เพลิงภากร (กำนันตำบลด่านชุมพล) ผู้ใหญ่บ้านคนปัจจุบัน

ที่ตั้งและอาณาเขต

หมู่บ้านเขาขาด ตั้งอยู่หมู่ที่ 2 ตำบลด่านชุมพล อำเภอบ่อไร่ จังหวัดตราด

อาณาเขตติดต่อ

• ทิศเหนือ จด หมู่ที่ 1 บ้านด่านชุมพล และหมู่ที่ 4 บ้านทางกลาง

• ทิศใต้ จด หมู่ที่ 5 บ้านทับมะกอก

• ทิศตะวันออก จด หมู่ที่ 1 บ้านด่านชุมพล

• ทิศตะวันตก จด ตำบลห้วยแร้ง อำเภอเมือง

การแบ่งกลุ่มบ้าน

หมู่บ้านแบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่

1. กลุ่มบ้านเขาขาด

2. กลุ่มบ้านห้วงไม้หอม

ขนาดพื้นที่

• พื้นที่ทั้งหมด 16 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 10,000 ไร่

จำนวนประชากร (ข้อมูลเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2568)

• ประชากรรวม 714 คน

• ชาย 379 คน

• หญิง 335 คน

• จำนวนครัวเรือนทั้งหมด 417 ครัวเรือน

ประวัติความเป็นมาของหมู่บ้านคลองแสง หมู่ที่ 3 ตำบลด่านชุมพล อำเภอบ่อไร่ จังหวัดตราด

5 มีนาคม 2569

179

ประวัติความเป็นมาของหมู่บ้านคลองแสง

หมู่ที่ 3 ตำบลด่านชุมพล อำเภอบ่อไร่ จังหวัดตราด

ความเป็นมาและการตั้งถิ่นฐาน

หมู่บ้านคลองแสงเป็นชุมชนเก่าแก่ที่มีอายุไม่น้อยกว่า 150 ปี ในระยะแรกเริ่มมีครัวเรือนอาศัยอยู่เพียง 3–4 ครัวเรือน ได้แก่ นางเย็น นายฮ้อย นายคุด และนางหอ

บุคคลกลุ่มแรกนี้สืบเชื้อสายมาจากชนเผ่า “ชาฌอง” ซึ่งอพยพมาจากประเทศกัมพูชาและมาตั้งรกรากในพื้นที่แห่งนี้ จึงสันนิษฐานได้ว่าคนในชุมชนส่วนใหญ่มีเชื้อสายมาจาก 4 ครอบครัวดั้งเดิมดังกล่าว

ข้อมูลจากคำบอกเล่าของ

• นางสาวสำลี อายุ 85 ปี อาชีพทำไร่ บ้านเลขที่ 20

• นายฉาน เอกนิกร อายุ 61 ปี อาชีพทำไร่ บ้านเลขที่ 22

เมื่อวันที่ 5 มิถุนายน พ.ศ. 2540

ได้กล่าวว่า เดิมหมู่บ้านมีชื่อว่า “หมู่บ้านชุมแสง” โดยมี นายใส พรหมบาล ผู้ใหญ่บ้าน เป็นผู้ก่อตั้งอย่างเป็นทางการ และชาวบ้านส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ

การเปลี่ยนชื่อและการจัดตั้งหมู่บ้าน

ชื่อหมู่บ้านตั้งตามชื่อพันธุ์ไม้ “ต้นชุมแสง” ซึ่งเคยมีอยู่จำนวนมากในพื้นที่ ต่อมาจึงเรียกว่า “บ้านคลองแสง” เนื่องจากหมู่บ้านตั้งอยู่ใกล้แหล่งน้ำ

เดิมหมู่บ้านขึ้นอยู่กับหมู่ที่ 1 ตำบลด่านชุมพล ต่อมาเมื่อมีประชากรเพิ่มขึ้น จึงได้แยกออกมาตั้งเป็น หมู่ที่ 3 ตำบลด่านชุมพล

หมู่บ้านคลองแสงจัดตั้งเป็นหมู่บ้านอย่างเป็นทางการเมื่อ พ.ศ. 2521

ความหมายของชื่อ “คลองแสง”

• คลอง หมายถึง ลำน้ำที่มีขนาดเล็กกว่าแม่น้ำ

• แสง มาจาก “ชุมแสง” ซึ่งเป็นชื่อต้นไม้ชนิดหนึ่ง

ดังนั้น “หมู่บ้านคลองแสง” จึงหมายถึง

หมู่บ้านที่ตั้งอยู่ใกล้ลำน้ำ และมีต้นชุมแสงขึ้นอยู่เป็นจำนวนมาก

ผู้นำหมู่บ้านตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน

1. นายฮัด เอกนิกร

2. นายใส พรหมบาล

3. นายถวิล เกตุถึก

4. นายพิชิต เอกนิกร

5. นายบัญชา เอกนิกร (ผู้ใหญ่บ้านคนปัจจุบัน)

ที่ตั้งและอาณาเขต

หมู่บ้านคลองแสง ตั้งอยู่หมู่ที่ 3 ตำบลด่านชุมพล อำเภอบ่อไร่ จังหวัดตราด

อาณาเขตติดต่อ

• ทิศเหนือ จด ตำบลนนทรีย์ อำเภอบ่อไร่

• ทิศใต้ จด หมู่ที่ 1 บ้านด่านชุมพล

• ทิศตะวันออก จด หมู่ที่ 1 บ้านด่านชุมพล และหมู่ที่ 7 บ้านทับทิมสยาม 01 รวมถึงประเทศกัมพูชา

• ทิศตะวันตก จด หมู่ที่ 4 บ้านทางกลาง และหมู่ที่ 6 บ้านปะเดา

ขนาดพื้นที่

• พื้นที่ประมาณ 48 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 30,000 ไร่

การแบ่งกลุ่มบ้าน

หมู่บ้านแบ่งออกเป็น 6 กลุ่ม ได้แก่

1. กลุ่มบ้านคลองแสง

2. กลุ่มทุ่งช๊อก

3. กลุ่มทุ่งตะเบง

4. กลุ่มทุ่งตางาม

5. กลุ่มทุ่งคำบ้าง

6. กลุ่มทุ่งปลวก

จำนวนประชากร (ข้อมูลเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2568)

• ประชากรรวม 797 คน

• ชาย 424 คน

• หญิง 373 คน

• จำนวนครัวเรือนทั้งหมด 304 ครัวเรือน

ประวัติความเป็นมาของหมู่บ้านทางกลาง หมู่ที่ 4 ตำบลด่านชุมพล อำเภอบ่อไร่ จังหวัดตราด

5 มีนาคม 2569

178

ประวัติความเป็นมาของหมู่บ้านทางกลาง

หมู่ที่ 4 ตำบลด่านชุมพล อำเภอบ่อไร่ จังหวัดตราด

ความเป็นมาและการตั้งถิ่นฐาน

หมู่บ้านทางกลางเริ่มก่อตั้งจากการอพยพของประชาชนส่วนใหญ่จากภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยเฉพาะจังหวัดศรีสะเกษ เข้ามาประกอบอาชีพทำไร่ ทำนา และตั้งถิ่นฐานในพื้นที่ซึ่งเดิมเป็นป่าเขา

ข้อมูลจากคำบอกเล่าของ

• นางเสา สุริโย อายุ 70 ปี อาชีพทำไร่ ทำนา บ้านเลขที่ 26

• นายชาญชัย สุริโย อายุ 40 ปี บ้านเลขที่ 17/1

เมื่อวันที่ 5 มิถุนายน พ.ศ. 2540 ระบุว่า

ในระยะแรกพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นป่าและภูเขา ต่อมามีประชาชนเข้ามาจับจองที่ดินและตั้งบ้านเรือนเพิ่มมากขึ้น ทางราชการจึงแยกพื้นที่ออกจากหมู่ที่ 1 ตำบลด่านชุมพล และจัดตั้งเป็น หมู่ที่ 4 บ้านทางกลาง

หมู่บ้านทางกลางจัดตั้งเป็นหมู่บ้านอย่างเป็นทางการเมื่อ พ.ศ. 2528

ความหมายของชื่อ “ทางกลาง”

การตั้งชื่อหมู่บ้านเป็นไปตามลักษณะพื้นที่

• ทาง หมายถึง แนว ถนน ช่อง วิถี หรือเส้นทาง

• กลาง หมายถึง ส่วนที่อยู่ตรงกลางหรือจุดรวมของพื้นที่

ดังนั้น “หมู่บ้านทางกลาง” หมายถึง

หมู่บ้านที่ตั้งอยู่กึ่งกลางระหว่างหมู่บ้านสองแห่ง

ผู้นำหมู่บ้านตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน

1. นายสิม สุริโย

2. นายไพโรจน์ คณฑา

3. นายบุญโชติ สมาธิ

4. นายโด่งดัง นามโคตร (ผู้ใหญ่บ้านคนปัจจุบัน)

ที่ตั้งและอาณาเขต

บ้านทางกลาง หมู่ที่ 4 ตำบลด่านชุมพล อำเภอบ่อไร่ จังหวัดตราด

ลักษณะพื้นที่

มีพื้นที่ประมาณ 13 ตารางกิโลเมตร หรือ 8,125 ไร่

สภาพพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นภูเขาสลับเนินเขา และที่ราบเชิงเขา มีลักษณะเป็นป่าร้อนชื้น

อาณาเขตติดต่อ

• ทิศเหนือ จด หมู่ที่ 6 บ้านปะเดา

• ทิศใต้ จด หมู่ที่ 2 บ้านเขาขาด และตำบลห้วยแร้ง อำเภอเมือง

• ทิศตะวันออก จด หมู่ที่ 1 บ้านด่านชุมพล หมู่ที่ 2 บ้านเขาขาด และหมู่ที่ 3 บ้านคลองแสง

• ทิศตะวันตก จด หมู่ที่ 6 บ้านปะเดา และตำบลห้วยแร้ง อำเภอเมือง

ระยะทาง

• ห่างจากที่ทำการจังหวัดตราด ประมาณ 38 กิโลเมตร

• ห่างจากที่ว่าการอำเภอบ่อไร่ ประมาณ 18 กิโลเมตร

ลักษณะภูมิอากาศ

อุณหภูมิในแต่ละฤดูแตกต่างกันไม่มากนัก ไม่ว่าจะเป็นฤดูร้อน ฤดูฝน หรือฤดูหนาว

อุณหภูมิเฉลี่ยอยู่ระหว่าง 26 – 29 องศาเซลเซียส

สภาพอากาศโดยทั่วไปเป็นแบบร้อนชื้น และมีฝนตกชุกเฉลี่ยประมาณ 7–8 เดือนต่อปี

วิถีชีวิตและอาชีพ

ประชาชนส่วนใหญ่เป็นผู้ที่อพยพมาจากภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

อาชีพหลัก

• ปลูกยางพารา

• ปลูกเงาะ

• ปลูกทุเรียน

• ปลูกสับปะรด

• ปลูกมังคุด

อาชีพรอง

• รับจ้างทั่วไป

รายได้เฉลี่ยประมาณ 25,000 บาทต่อปีต่อครัวเรือน

โดยภาพรวมประชากรส่วนใหญ่ยังมีฐานะค่อนข้างยากจน

จำนวนประชากร (ข้อมูลเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2568)

• ประชากรรวม 478 คน

• ชาย 266 คน

• หญิง 212 คน

• จำนวนครัวเรือนทั้งหมด 192 ครัวเรือน

ประวัติความเป็นมาของหมู่บ้านทับมะกอก หมู่ที่ 5 ตำบลด่านชุมพล อำเภอบ่อไร่ จังหวัดตราด

5 มีนาคม 2569

178

ประวัติความเป็นมาของหมู่บ้านทับมะกอก

หมู่ที่ 5 ตำบลด่านชุมพล อำเภอบ่อไร่ จังหวัดตราด

ความเป็นมาและการตั้งชื่อหมู่บ้าน

จากคำบอกเล่าของ

• นายมัง สมชาย อายุ 63 ปี อาชีพทำสวน บ้านเลขที่ 225

• นายทุย ปกคลุม อายุ 68 ปี อาชีพทำไร่ บ้านเลขที่ 24

เมื่อวันที่ 5 มิถุนายน พ.ศ. 2540 ได้เล่าถึงความเป็นมาของหมู่บ้านว่า

เดิมหมู่บ้านแห่งนี้มีชื่อว่า “บ้านทุ่งไก่แจ้” เนื่องจากในอดีตบริเวณทุ่งแห่งนี้มีไก่แจ้อาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก ชาวบ้านจึงเรียกชื่อตามลักษณะพื้นที่

ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็น “บ้านทับมะกอก” เนื่องจากพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นป่า เมื่อชาวบ้านออกไปล่าสัตว์หรือหาของป่า มักสร้างเพิงพักชั่วคราว (ทับ) ไว้บริเวณต้นมะกอกเพื่อใช้พักอาศัยชั่วคราว จึงเรียกชื่อหมู่บ้านว่า “บ้านทับมะกอก” และใช้ชื่อนี้มาจนถึงปัจจุบัน

การก่อตั้งหมู่บ้าน

ผู้ก่อตั้งหมู่บ้านคือ นายทองหล่อ ขวัญใจ ก่อตั้งมานานประมาณ 16 ปี (ในช่วงเริ่มจัดตั้งหมู่บ้านอย่างเป็นทางการ)

ในระยะแรกเริ่ม ชาวบ้านส่วนใหญ่มีเชื้อสายลาวและเขมร นับถือศาสนาพุทธและศาสนาอิสลาม

เดิมหมู่บ้านขึ้นอยู่กับหมู่ที่ 1 ตำบลด่านชุมพล ต่อมาจึงได้รับการจัดตั้งเป็นหมู่บ้านอย่างเป็นทางการเมื่อ พ.ศ. 2528

ความหมายของชื่อ “ทับมะกอก”

• ทับ หมายถึง สิ่งปลูกสร้างที่ทำขึ้นเพื่อพักอาศัยชั่วคราว

• มะกอก หมายถึง ไม้ยืนต้นขนาดกลาง ใบหนาเขียวเป็นมัน ผลมีรสเปรี้ยวหวาน ใช้ประกอบอาหารได้

ดังนั้น “หมู่บ้านทับมะกอก” จึงหมายถึง

หมู่บ้านที่ชาวบ้านเคยสร้างที่พักชั่วคราวบริเวณต้นมะกอก ระหว่างออกหาของป่าหรือล่าสัตว์

ผู้นำหมู่บ้านตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน

1. นายทองหล่อ ขวัญใจ

2. นายโชคชัย วิเชียรเทียบ

3. นางบุญเรือน วิเชียรเทียบ

4. นายบรรหาร พูลเกษม

5. นายกิตติชัย ดาวลอย

6. นายจตุรงค์ หอมหวน

7. นายสุวัฒน์ กิจจานนท์ (ผู้ใหญ่บ้านคนปัจจุบัน)

ที่ตั้งและอาณาเขต

หมู่ที่ 5 บ้านทับมะกอก ตั้งอยู่ในตำบลด่านชุมพล อำเภอบ่อไร่ จังหวัดตราด เป็นหมู่บ้านในเขตชายแดนไทย–กัมพูชา โดยอยู่ห่างจากประเทศกัมพูชาประมาณ 20 กิโลเมตร

พื้นที่ทั้งหมด

ประมาณ 46 ตารางกิโลเมตร หรือ 28,750 ไร่

อาณาเขตติดต่อ

• ทิศเหนือ จด หมู่ที่ 1 บ้านด่านชุมพล และหมู่ที่ 2 บ้านเขาขาด

• ทิศใต้ จด ตำบลท่ากุ่ม อำเภอเมือง จังหวัดตราด

• ทิศตะวันออก จด ประเทศกัมพูชา

• ทิศตะวันตก จด ตำบลห้วยแร้ง อำเภอเมือง จังหวัดตราด

การแบ่งกลุ่มบ้าน

หมู่บ้านแบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่

1. กลุ่มบ้านทับมะกอก

2. กลุ่มบ้านทุ่งประณีต

จำนวนประชากร (ข้อมูลเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2568)

• ประชากรรวม 499 คน

• ชาย 278 คน

• หญิง 221 คน

• จำนวนครัวเรือนทั้งหมด 216 ครัวเรือน

ประวัติความเป็นมาของหมู่บ้านปะเดา หมู่ที่ 6 ตำบลด่านชุมพล อำเภอบ่อไร่ จังหวัดตราด

5 มีนาคม 2569

178

ประวัติความเป็นมาของหมู่บ้านทับมะกอก

หมู่ที่ 5 ตำบลด่านชุมพล อำเภอบ่อไร่ จังหวัดตราด

ความเป็นมาและการตั้งชื่อหมู่บ้าน

จากคำบอกเล่าของ

• นายมัง สมชาย อายุ 63 ปี อาชีพทำสวน บ้านเลขที่ 225

• นายทุย ปกคลุม อายุ 68 ปี อาชีพทำไร่ บ้านเลขที่ 24

เมื่อวันที่ 5 มิถุนายน พ.ศ. 2540 ได้เล่าถึงความเป็นมาของหมู่บ้านว่า

เดิมหมู่บ้านแห่งนี้มีชื่อว่า “บ้านทุ่งไก่แจ้” เนื่องจากในอดีตบริเวณทุ่งแห่งนี้มีไก่แจ้อาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก ชาวบ้านจึงเรียกชื่อตามลักษณะพื้นที่

ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็น “บ้านทับมะกอก” เนื่องจากพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นป่า เมื่อชาวบ้านออกไปล่าสัตว์หรือหาของป่า มักสร้างเพิงพักชั่วคราว (ทับ) ไว้บริเวณต้นมะกอกเพื่อใช้พักอาศัยชั่วคราว จึงเรียกชื่อหมู่บ้านว่า “บ้านทับมะกอก” และใช้ชื่อนี้มาจนถึงปัจจุบัน

การก่อตั้งหมู่บ้าน

ผู้ก่อตั้งหมู่บ้านคือ นายทองหล่อ ขวัญใจ ก่อตั้งมานานประมาณ 16 ปี (ในช่วงเริ่มจัดตั้งหมู่บ้านอย่างเป็นทางการ)

ในระยะแรกเริ่ม ชาวบ้านส่วนใหญ่มีเชื้อสายลาวและเขมร นับถือศาสนาพุทธและศาสนาอิสลาม

เดิมหมู่บ้านขึ้นอยู่กับหมู่ที่ 1 ตำบลด่านชุมพล ต่อมาจึงได้รับการจัดตั้งเป็นหมู่บ้านอย่างเป็นทางการเมื่อ พ.ศ. 2528

ความหมายของชื่อ “ทับมะกอก”

• ทับ หมายถึง สิ่งปลูกสร้างที่ทำขึ้นเพื่อพักอาศัยชั่วคราว

• มะกอก หมายถึง ไม้ยืนต้นขนาดกลาง ใบหนาเขียวเป็นมัน ผลมีรสเปรี้ยวหวาน ใช้ประกอบอาหารได้

ดังนั้น “หมู่บ้านทับมะกอก” จึงหมายถึง

หมู่บ้านที่ชาวบ้านเคยสร้างที่พักชั่วคราวบริเวณต้นมะกอก ระหว่างออกหาของป่าหรือล่าสัตว์

ผู้นำหมู่บ้านตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน

1. นายทองหล่อ ขวัญใจ

2. นายโชคชัย วิเชียรเทียบ

3. นางบุญเรือน วิเชียรเทียบ

4. นายบรรหาร พูลเกษม

5. นายกิตติชัย ดาวลอย

6. นายจตุรงค์ หอมหวน

7. นายสุวัฒน์ กิจจานนท์ (ผู้ใหญ่บ้านคนปัจจุบัน)

ที่ตั้งและอาณาเขต

หมู่ที่ 5 บ้านทับมะกอก ตั้งอยู่ในตำบลด่านชุมพล อำเภอบ่อไร่ จังหวัดตราด เป็นหมู่บ้านในเขตชายแดนไทย–กัมพูชา โดยอยู่ห่างจากประเทศกัมพูชาประมาณ 20 กิโลเมตร

พื้นที่ทั้งหมด

ประมาณ 46 ตารางกิโลเมตร หรือ 28,750 ไร่

อาณาเขตติดต่อ

• ทิศเหนือ จด หมู่ที่ 1 บ้านด่านชุมพล และหมู่ที่ 2 บ้านเขาขาด

• ทิศใต้ จด ตำบลท่ากุ่ม อำเภอเมือง จังหวัดตราด

• ทิศตะวันออก จด ประเทศกัมพูชา

• ทิศตะวันตก จด ตำบลห้วยแร้ง อำเภอเมือง จังหวัดตราด

การแบ่งกลุ่มบ้าน

หมู่บ้านแบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่

1. กลุ่มบ้านทับมะกอก

2. กลุ่มบ้านทุ่งประณีต

จำนวนประชากร (ข้อมูลเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2568)

• ประชากรรวม 499 คน

• ชาย 278 คน

• หญิง 221 คน

• จำนวนครัวเรือนทั้งหมด 216 ครัวเรือน

ประวัติความเป็นมาของหมู่บ้านทับทิมสยาม 01 หมู่ที่ 7 ตำบลด่านชุมพล อำเภอบ่อไร่ จังหวัดตราด

5 มีนาคม 2569

178

ประวัติความเป็นมาของหมู่บ้านทับทิมสยาม 01

หมู่ที่ 7 ตำบลด่านชุมพล อำเภอบ่อไร่ จังหวัดตราด

ความเป็นมาและจุดเริ่มต้นของชุมชน

เมื่อปี พ.ศ. 2518 ได้เกิดเหตุการณ์สู้รบภายในประเทศกัมพูชา ส่งผลให้ประชาชนจำนวนมากอพยพหนีภัยสงครามเข้ามายังประเทศไทย องค์การสหประชาชาติได้จัดตั้งศูนย์อพยพตามแนวชายแดนไทย–กัมพูชา

ในพื้นที่ตำบลด่านชุมพล ได้มีการจัดตั้งศูนย์อพยพจำนวน 2 ศูนย์ หนึ่งในนั้นคือ ศูนย์อพยพไซค์อี (สุขสันต์)

ต่อมาเมื่อสถานการณ์ในประเทศกัมพูชาสงบลงในปี พ.ศ. 2535 องค์การสหประชาชาติได้ส่งผู้อพยพกลับประเทศ และปิดศูนย์อพยพทั้งสองแห่งเมื่อวันที่ 30 มีนาคม พ.ศ. 2536

การก่อตั้ง “โครงการทับทิมสยาม 01”

ภายหลังการปิดศูนย์อพยพ สถาบันวิจัยจุฬาภรณ์ โดยสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณ์วลัยลักษณ์

องค์ประธานสถาบันฯทรงเล็งเห็นถึงผลกระทบต่อราษฎรและทรัพยากรธรรมชาติบริเวณชายแดนไทย–กัมพูชา จึงทรงจัดตั้ง “โครงการทับทิมสยาม” เพื่อฟื้นฟูสิ่งแวดล้อม และพัฒนาคุณภาพชีวิตประชาชน โครงการที่ตั้งในพื้นที่ตำบลด่านชุมพล ได้รับชื่อว่า “โครงการทับทิมสยาม 01”

โดยมอบหมายให้ กองบัญชาการป้องกันชายแดนจันทบุรีและตราด กองทัพเรือ (กปช.จต.นย.) เป็นผู้รับผิดชอบดูแล

มีการก่อสร้างบ้านพักจำนวน 162 หลังคาเรือน พร้อมสิ่งสาธารณูปโภคและสาธารณูปการ แล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2537

การจัดตั้งหมู่บ้านอย่างเป็นทางการ

พื้นที่โครงการตั้งอยู่ในเขตป่าสงวนแห่งชาติ บริเวณหมู่ที่ 1 ตำบลด่านชุมพล มีพื้นที่รวม 31,170 ไร่

ภายในพื้นที่ประกอบด้วย

• พื้นที่อ่างเก็บน้ำห้วยแร้ง จำนวน 5,652 ไร่ 3 งาน 75 ตารางวา

• มีการจัดสรรที่ดินให้ราษฎร รายละ 11 ไร่

• ที่อยู่อาศัย 1 ไร่

• ที่ทำกิน 10 ไร่

ช่วงปี พ.ศ. 2537 การบริหารจัดการอยู่ภายใต้ชุดปฏิบัติการของโครงการฯ ซึ่งเป็นหน่วยทหารจาก กปช.จต.นย. โดยมีการเลือกตั้งประธานหมู่บ้านคนแรก คือ จ.อ.บุญช่วย เอี่ยมอุไร

ต่อมาเมื่อวันที่ 11 กันยายน พ.ศ. 2542 ได้มีการเลือกตั้งผู้ใหญ่บ้านตามกฎหมายลักษณะปกครองท้องที่ โดยผู้ใหญ่บ้านคนแรกคือ นายเจริญ ศรีประเสริฐ

หมู่บ้านทับทิมสยาม 01 ได้รับการจัดตั้งเป็นหมู่บ้านอย่างเป็นทางการเมื่อ พ.ศ. 2542

วันที่ 2 เมษายน พ.ศ. 2545 สถาบันวิจัยจุฬาภรณ์ได้ส่งมอบโครงการให้จังหวัดตราดเป็นผู้บริหารจัดการ

• ผู้ส่งมอบ: พลเอกชาญ บุญประเสริฐ ผู้ช่วยประธานสถาบันวิจัยฯ

• ผู้รับมอบ: นายสมบูรณ์ งามลักษณ์ ผู้ว่าราชการจังหวัดตราด

ที่ตั้งและอาณาเขต

หมู่บ้านทับทิมสยาม 01 ตั้งอยู่หมู่ที่ 7 ตำบลด่านชุมพล อำเภอบ่อไร่ จังหวัดตราด

อาณาเขตติดต่อ

• ทิศเหนือ จด หมู่ที่ 3 บ้านคลองแสง

• ทิศใต้ จด หมู่ที่ 1 บ้านด่านชุมพล และหมู่ที่ 5 บ้านทับมะกอก

• ทิศตะวันออก จด ประเทศกัมพูชา

• ทิศตะวันตก จด หมู่ที่ 1 บ้านด่านชุมพล และหมู่ที่ 5 บ้านทับมะกอก

ผู้นำหมู่บ้านตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน

1. นายเจริญ ศรีประเสริฐ

2. นายจำรูญ โภคสุทธิ

3. นายธนะสิทธิ์ โชติธนาสุพัฒน์

4. นายพิทักษ์ สังฆเวช (ผู้ใหญ่บ้านคนปัจจุบัน)

จำนวนประชากร (ข้อมูลเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2568)

• ประชากรรวม 720 คน

• ชาย 389 คน

• หญิง 331 คน

• จำนวนครัวเรือนทั้งหมด 181 ครัวเรือน

นโยบายการใช้คุกกี้ (Cookies Policy)